EmekÖzel Haber

Trendyol kuryesi anlattı: Direnişten bugüne ne değişti?

Batuhan GÜNDOĞDU
Yol TV Editörü

Bu yılın başında Trendyol Express kuryeleri, yönetimin yüzde 11’lik zam teklifine karşı ülkenin birçok kentinde kontak kapama eylemleri yapmış ve bunun üzerine yönetimin 12.500 TL + KDV ücret teklifini kabul ederek direnişlerini kazanımla sonuçlandırmışlardı.

Trendyol’daki kazanım başka firmalarda çalışan motokuryelerin de düşük zam tekliflerine karşı direniş başlatmasının önünü açmış; Hepsijet, Yemeksepeti ve Scotty kuryelerinin direnişleri 2 hafta boyunca ülkenin gündemini belirlemişti.

Fakat ülkede büyük bir hızla artan enflasyon, işçi ücretlerine yapılan zamları hızla geride bıraktı. 2021 Aralık ayında asgari ücrete yapılan yüzde 50 zammın bile yeniden güncellenmesi hükümet cenahında da konuşulur hale geldi.

Biz de Trendyol’da kazanımla sonuçlanan direnişten bugüne ücretlerde ve çalışma koşullarında nelerin değiştiğini, duruma karşı işçilerin neler yapabileceğini de firmada çalışan bir kurye ile değerlendirdik.

Trendyol’da direniş kazanımla sonuçlandı, o süreç sizin için nasıldı?

Bu yıl Ocak ayındaki direnişten önce o zamanın koşullarına göre uygun olan 9000 TL + KDV gibi bir ücret alınıyordu. Trendyol ise bize 1000 TL + KDV şeklinde bir ücret teklifi yaptı, yani yalnızca 1000 liralık bir zam. Ne olduysa bu teklifin açıklanmasından sonra oldu. Zammın açıklanmasından sonra şubeler arasında 2-3 saat süren bir telefon trafiğinin sonucunda bir hareketlilik oldu ve en sonunda iş bırakıldı.

Bunun öncesinde Trendyol’da böyle bir şey olmadı, zira çok büyük bir örgütlülük de yoktu. Son derece ani gelişen bir şeydi ancak 3 gün boyunca bu durum kararlı bir şekilde sürdürüldü. Bu aslında çalışanların da yönetimin de kimsenin beklemediği bir şeydi. Orada ekmek mücadelesi belirleyici oldu, herkesin burada bir emeği var ve işveren size küfreder gibi bir ücret teklifi veriyor. Farklı cümleler kurarak, çeşitli propagandalar yaparak verdiği ücretin iyi olduğunu anlatmaya da çalışınca bu büyük bir tepkiye neden oldu. Sonrasında da 12.500 TL + KDV ücretiyle kazanım sağladık.

Ancak bizim tek talebimiz de ücret zammı değildi. Örneğin sabah ve öğleden sonra araçlardan gelen malları da biz indiriyoruz. Gelen mazot zamlarından sonra biz de öğleden sonra yaptığımız mal indirmelerinin kaldırılmasını istemiştik. Şubeye tekrar gel, git, sahaya çık, paket dağıt, tekrar gel bunlar bize ek maliyet oluyordu. Bunu istedik fakat kabul etmediler. Çünkü her ne kadar kendi içimizde ani olarak örgütlü biçimde hareket etmiş olsak da bir o kadar da örgütsüzdük.

Ülkenin gidişatı belli, mazota yapılan zam belli. Örneğin biz bu eylemi yaptığımızda mazot 17 liraydı şimdi 22 lira oldu. Bu süreçteki örgütlülüğümüzü sürdürebilseydik bu zamlar için tekrardan bir hareket yapılabilirdi. Bizi rahatlatabilecek aylık 600 lira gibi bir fark alabilirdik. Cüzi bir rakam ama bizi rahatlatırdı.

Ama tabii bunlar henüz yeni. Bu direnişten önce belki de insanların gözünde kuryelik bir meslek bile değildi. Ancak hem değişen şartlar hem de bu deneyim kuryeliği insanların gözünde bir meslek haline getirmeye başladı.

Direniş günlerinden bugüne artan enflasyonla da birlikte Trendyol’da çalışma koşullarında neler değişti?

Biz sabah 7’de işbaşı yapardık. Malları indirir diğer ekibin mallarını ayarlardık, saat 9’da gelirler ve hep birlikte sahaya çıkardık. Bu şekilde bir hafta yarımız çalışır, bir hafta öbür yarımız çalışırdı. Böylelikle birbirimizi dinlendirebilirdik.

İkinci sevkiyat 12.30’da gelirdi. Sahaya çıktıktan sonra da işimiz en geç saat 14 gibi biterdi. Ancak Ramazan’la birlikte saatleri çok değiştirdiler. Şube açılışlarını önce 8’e sonra da 9’a çektiler. Böylelikle ikinci sevkiyat saat 14.30’da gelmeye başladı. Bu değişikliği ‘işleyişle ilgili, paket topladığımız müşterilerden ne kadar geç alırsak o kadar iyi’ diyerek anlattılar. Bu konuya dair kesinlikle başka alternatifler bulunabilirdi. Bunun çözümü bizim sahada daha fazla durmamız değil, olmamalı. Bu durumdan hiçbir çalışan da memnun değil. Artık gece geç saatlere kadar mesaide olmak zorunda kalıyoruz.

Önceden günden faydalanırdık, dinlenebilirdik, ailemizle vakit geçirebiliyorduk. Fakat şimdi bütün yaşam dengemiz, düzenimiz bozuldu. Çok yoruluyoruz. Örneğin fabrikada çalışan bir kişi 8 saatini doldurmaya çalışır. Biz ise bize zaman kalsın diye hızlı çalışarak kendimize zaman yaratmaya çalışıyoruz. Fiyatlar arttı, ücret zamları da eridi. Artık daha önceden kazandığımız parayı kazanabilmek için vermemiz gereken emek de bir hayli arttı.

Bundan sonraki süreçte ücretlerin erimesine ve kötü koşullara karşı neler yapılabilir?

Kendi içimizdeki örgütlülüğü geliştirmemiz gerekiyor. Bunu tabii daha acemiliğimize veriyorum, çünkü Trendyol’da böyle bir şey daha önce olmamıştı. Belki bir koordinasyon oluşturulabilir, özellikle büyük şehirler için temsilciler seçilebilir. Patronlarla, yöneticilerle doğrudan muhatap olacak kişiler olmalı. Çünkü biz son direniş sürecinde ne kadar birlikte hareket etmiş olduysak da bu neticesinde aniden gelişmiş bir şeydi, ekmek mücadelesi temelinde ortaklaştığımız bir süreçti.

Şimdi bunun boyutunu değiştirmek gerekir. Önümüzdeki Ocak ayına kadar 6-7 ay var. Şimdiden bir örgütlülük sürecine başlarsak o zamana kadar oturmaya başlayabilir. Bu bilinci sağlamalıyız. Bunun için de eskiden beri Trendyol’da çalışan işçiler sorumluluk almalı. Uzun süredir bu işi yapan, firma içerisinde sözü geçen işçilerin sözü, yeni girmiş birilerinin sözünden daha fazla ağırlık taşıyor. Eskilerin bir kısmı da ‘bizim tuzumuz kuru, bizim yerimiz belli’ diyerek de kendilerini riske atmak istemeyebiliyor. Fakat kimsenin hakkını yemeyeyim, bu direniş sürecinde pek çok insan da kendini öne attı ve sorumluluk aldı.

Sözü geçen temsilcilerimiz olmalı ve örgütlülüğümüzü geliştirmeliyiz kısaca. Ancak tabii bütün bunlar biraz da zamanla olur. Kazanımla geçen sürece rağmen hala yolun başında olduğumuzu söyleyebiliriz.


Benzer Haberler
Emek

Sendikal hakları için direnen Pressan işçilerinden İstanbul Çalışma İl Bölge Müdürlüğü önünde eylem

Emek

TİSK: Asgari ücretle ilgili olası değerlendirmeye olumlu bakacağız

Emek

İzmir'deki Efe Rakı fabrikasında sendikalaşan 24 işçi işten atıldı

Emek

Çalışma Bakanı Bilgin: Kamu çalışanlarına enflasyonun üzerinde ilave zam yapacağız